संस्मरण

आत्मीय साथी धनबहादुर पुन (क.सुधिर)को सम्झनामा

- धनबहादुर बोहरा

नेपाली भूमिबाट सर्वहारा वर्गको मुक्तिको सपना सजाएर महायात्रामा समर्पित हुनु भएका ती महान् मान्छेहरु यतिखेर यो मानव धर्तिमा छैनन् । क्षितिज पारि लालकिरण भएर झुल्किरहेका छन् । जसले आफ्नो भौतिक शरिर सर्वहारा वर्गको लागि सुम्पेर युगौं युगसम्म बाँचिरहने अजम्बरी मान्छेहरु, आज यो धर्तिबाट बिदाई भएर गैसकेका छन्, ती मान्छेका विचार र आस्थाहरुले हजारौं योद्धाहरुलाई नझुकिकन अगाडि बढ्न पे्ररित गरिरहेका छन् । एउटै लक्ष्य र उद्देश्यका साथ महासमरमा हरेक प्रकारका अप्ठेराहरुको सामना गर्दै क्रान्तिले सुम्पेको जिम्मेवारीलाई पूरा गर्ने क्रममा भौतिक शरिरको बलिदानी दिने कमरेडको जीवनगाथा लेख्नैपर्छ भन्ने सोंचका साथ लेख्ने प्रयास गरिरहेको छु ।

महान् शहीद क.सुधिरको जन्म रुकुम जिल्लाको एउटा विकट गाउँमा भएको थियो । क.सुधिरका १ दिदी, १ बहिनी, दर्ुइ भाई मध्ये उहाँ जेठो हुनुहुन्थ्यो । 'हुने विरुवाको चिल्लो पात' भनेझैं उहाँ बाल्यकालदेखि अनुशासित, कुशल र विद्रोही स्वभावको हुनुहुन्थ्यो । गरीब किसान परिवारमा जन्मेका कारण शिक्षा प्राप्त गर्ने कु्रा उहाँँको सपनाजस्तै थियो । तर पनि अत्यन्तै कष्टका साथ क.सुधिरले विरेन्द्र मावि वाँफीकोटबाट कक्षा ८ सम्मको अध्ययन पूरा गर्ने क्रममा अनेरास्ववियू -क्रान्तिकारी) बाट प्रभावित भई राजनैतिक जीवनको शुरुवात गर्नुभएको थियो । कक्षा ९ मा पढ्दै गर्दा प्रतिक्रियावादी शासकद्वारा संचालित किलो सेरा टु अपे्रसनको क्रममा पुलिस प्रशासनले उहाँलाई मानसिक यातना दिदै इलाका प्रहरी चौकी वाँफीकोटमा महिनाको ३ पटक तारेख लगायो । उक्त घृणित कार्यलाई सहन नसकि उहाँ २०५७ सालमा उहाँ पूर्णकालिन भएर पार्टीको काममा लाग्नु भयो । उहाँले सैन्य संरचना अनुसार मिलिसिया, स्क्वाइड र जिल्ला प्लाटुनमा रहि काम गर्दैैै जाने क्रममा क. दर्शना ठकुरीसंग वैवाहिक जीवनमा बाँधिनु भयो । उहाँले अन्तरजातीय विवाहमार्फत् पुरानो रुढीवादी, यथास्थितिवादी संस्कृति र चिन्तनका विरुद्ध पनि विद्रोह गर्नु भयो । यसरी परिस्थितिको फेरबदलसंगै वैकल्पिक प्लानसहित मिलिटरी आक्रमणलाई गतिशिलतामा बढाउँदै लगिरहेको हुदाँ पहिलो शाही सेनामाथिको आक्रमण दाङ्गको सदरमुकाम घोराहीमा सामेल हुनु भयो । त्यसपछि थुप्रै आक्रमणहरुमा सहभागी हँुदै आउने क्रममा उहाँले सतवरिया, लिस्ने, गाम, अघाँखाचीको सदरमुकाम सन्धर्ीखर्क, पहिलो खारा र जुम्ला आक्रमणमा जाँदा एफजीएलको भूमिका निभाउनुभएका सुधिर जुम्लाबाट फर्केपछि सेक्सन सह-कमाण्डरको जिम्मेवारी सम्हाल्नुभयो । त्यसपछि सरकार र माओवादी बीचमा युद्धविरामको घोक्षणा गरियो ।

दोश्रो युद्धविराम भंग भइसकेपछि २०६० सालमा पार्टीको योजना र निर्णय मुताबिक उहाँ पूर्व जानुभयो र पूर्वका अपरिचित भुगोलहरुमा दुश्मनसंग लुकामारी गर्दै त्यहाँका अपरिचित जनताहरुसँग रमाउँदै विभिन्न प्रकारका चुनौतिहरुको सामना गर्दै जानुभयो । शहीदको रगतले सुम्पिएको अभिभारालाई पूरा गर्दै पूर्वमा सेनामाथिको पहिलो आक्रमण भोजपुरको रिपिटर टावर कब्जा गर्दा उहाँले फस्ट एसाल्टमा रहेर महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्नुभयो ।

सुधिर र म विद्यार्थी जीवनदेखि हरेक मोर्चामा प्राय सँगै रह्यौं । उहाँको मिठो बोली, मिलनसार स्वभाव म झलझल्ती संझिरहेको छु । मलाई त्यो क्षण अझैं पनि अहिलेजस्तै लाग्छ । हामी हाँसो ठट्टा गर्दै हिँडिरहेका छौं । यात्रा जारी छ । बल्ल-बल्ल तनहुँ पुग्छौं हामी । धेरै साथीहरु हैजाको महामारीले बिरामी पर्नुहुन्छ सुधिर पनि । उहाँको अवस्था चिन्ताजनक भैसकेको थियो । स्थानीय साथीहरुले नजिकैको स्वास्थ्य-चौकीबाट औषधी उपलब्ध गर्राईदिनुहुन्छ । औषधी सेवनपछि केही सुधार आउछ । सबै कमरेडहरु सन्चो भैसकेपछि हाम्रो यात्रा फेरि शुरु भयो । हाम्रो यात्रा जारी नै थियो निरन्तर । हामीलाई गुल्मी जिल्लाले स्वागत गर्‍यो र त्यहाँ हाम्रा ३ लालजोडी कमरेडहरुको विवाह कार्यक्रम पनि भयो । क्रान्तिको आवश्यकताले सहकार्यको त के कुरा राम्रोसंग कुरा गर्न पनि नपाएका लालजोडी दर्शना र सुधिरको पनि त्यही भेट भयो । र पुनः यात्राकै क्रममा मैले बेथान स्मृति पाँचौं व्रिगेडमा फोन सर्म्पर्क गरे । त्यहाँ कमरेडहरुले पन्ध्रौं बटालियनका कम्पनी कमिसार कमरेड समिरको शहादतको खबर थाहा भयो । हामी सबैलाई त्यस खबरले शोकाकुल बनायो । त्यतिबेला कमरेड सुधिरले असाध्यै दुःख व्यक्त गर्दै हामीलाई पनि भावविह्वल बनाउनु भयो ।

सेरममा भएको व्रिगेड भेलापछि म फस्ट बटालियनमा परेँ । 'ए' कम्पनी अर्न्तर्गत प्लाटुन कमाण्डरको जिम्मेवारी लिएर क.सुधिर एसटिएफमा जानुभयो । त्यसपछि फेरि मथुराडाँडामा शाही सेना र एसटिएफबीच भिडन्त भयो । त्यस भिडन्तबाट जनमुक्ति सेनाले एलएमजी, ८१ एमएमलगायतका थुपै्र आधुनिक हतियारहरु हात पार्न सफल भयो । त्यसको लगत्तै बताँसे भिडन्त, खारा आक्रमणको तयारीमा लाग्यौं । आक्रमणको समय निश्चित भैसकेपछि उहाँको कमाण्डमा टिम सल्यान सिमखर्क ब्यारेक ब्लकमा गयो । खारामा जनमुक्ति सेनाले भिक्षण आक्रमण गर्‍यो ।

खाराको उक्त लर्डाईबाट फर्केपछि पुनः टिमको भेट भयो । त्यसपश्चात् केही दिनपछि रुकुम, रोल्पा, सल्यानको सिमानामा पर्ने डल्सिंगेमा अमेरिकी साम्राज्यवादी सेनाबाट तालिम प्राप्त कथित रेन्जर बटालियनसंगको भिडन्तमा २ वटा हेलिकोप्टर प्रयोग भए । तर पनि क.सुधिरलगायत सम्पूर्ण टिम शाही सेनालाई लखेटिरहेका हुन्छन् । आकाश जमिनको फायरसंग नझुकी अगाडि बढिरहेको अवस्थामा अचानक आकाशबाट हेलिकोप्टरले प्रहार गरेको बम क.सुधिरको छातीमा ठोकिन पुग्यो । उहाँले ऐया पनि भन्न नपाई जमिनमा ढल्न पुग्नुभयो । यसरी एक क्रान्तिकारी योद्धाको रगतले यो धर्ति रक्ताम्य हुन पुग्यो । महान् वीर शहीद क.सुधिरले छाडेको अपुरो कार्यलाई हाल उहाँकी जीवनसंगीनी कर्.दर्शनालगायत हजारौं योद्धाहरुले पूरा गर्ने कसम खाँदै उहाँले देखाएको बाटोमा अविचलित रुपमा अगाडि बढिरहनु भएको छ । कर्.दर्शना हाल ज्वार स्मृति व्रिगेड टिला ब्यारेकमा कार्यरत हुनुहुन्छ । महान शहीद क.सुधिर आस्थाको पुञ्ज हुनुहुन्छ । उहाँले देखाएको बाटोमा हामी कत्ति पनि विचलित हुने छैनौं । उहाँको बाटोमा अन्तसम्म लडिरहने प्रतिज्ञा गर्दै फेरि एकपटक वीर शहीद क.सुधिर लालसलाम । महान् शहीदहरु अमर रहुन् ।