गोठमा आइ छापामारहरुले खाना खुवाए

- गणेश वली

भेडाबाख्रा बाँधेर सबै गोठाला साँझको खानाको जोहो गर्दै थियौं । कसैका छाप्रामा झ्वाईय तरकारी पकाएको आवाज आइरहेको थियो भने कसैको भर्खर दाउरा चिर्दै गरेको । म पनि चुल्होमा आगो बाल्ने तरखरमा थिएँ, फूलमाया हतार-हतारमा आइ र फेरि सेना आएको बताउन थाली । मैले पनि हेरेँ हतियार भिरेका कम्ब्याट ड्रेस लगाएकाहरुको लामो लस्कर थियो ।

सबै गाउँले आफ्नो भान्सा छोडेर त्रसित अनुहारका साथ उतैतिर हर्ेन थाले । सबैको मनमा एकखालको त्रास थियो । कोही भन्थे-'होइन, होइन छापामार हो ।' कोही भन्थे-'होइन, होइन सुरक्ष्ँाकर्मी हो ।'

गोठालाहरु नडराउन पनि कसरी - केही दिन पहिले सुरक्षाकर्मी आएर ३ जना गोठालाहरुको हत्या र ५ जना महिलालाई बलात्कार गरेको थियो भने एउटा बच्चालाई ज्यूँदै आगोमा जलाएको थियो । त्यसको केही दिनपछि फेरि छापामार आएर एकजना रक्सी खाइरहेको मान्छेलाई पिटेका थिए । हुन त यसले सर्वहारा वर्ग र पूँजीपति वर्गको रुपलाई प्रष्ट्याउँछ । सर्वहारा वर्ग र पूँजीपति वर्गबीचको अधिनायकत्वमा यही फरक छ । सर्वहारा वर्ग अल्पसंख्यक भ्रष्ट, चरित्रहीन, देशद्रोहीमाथि अधिनायकत्व स्थापित गर्न चाहन्छन् भने मुठ्ठभिर पूँजीपति वर्ग बहुसंख्यक जनतामाथि आफ्नो स्वार्थ रक्ष्र्ँार्थ अधिनायकत्व चलाउन खोज्छ । यति सोची नसक्दै गोठ वरपर आएर छापामारहरु गोठालाहरुसँग कुराकानी गर्न थालिसकेका थिए । धेरैको मनमा पलाएको त्रास हरायो । महिला पुरुष छापामारहरु समान थिए । काँधमा काँध जोडेर हरेक मोर्चामा पुरुषसरह लड्ने ती महिलाहरुको साहस देखेर विश्वभरी हलचल पैदा भएको थियो । युद्धमा धेरै महिलाहरुले निकै महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका छन् । ठूला संघर्षका बेलामा ती श्रमजीवी महिलाको प्रतिनिधित्व गरेका छापामार महिलामा अन्तर्निहित क्रान्तिकारी क्ष्ँमता तथा लडाकुपन पूरा सशक्त र जोडदार रुपले प्रस्फुटन भएको छ । यी छापामारहरुको क्ष्ँमता अन्य देशका महिलाभन्दा होस वा पुरुषभन्दा कति पनि कम पाइदैन । लर्डाईमा मात्र हैन नेतृत्व, विवेकमा पनि उनीहरु अब्बल पाइएका छन् ।

साँझ परेपछि गोठालाहरुले आफ्नो गच्छेअनुसार १ जनालाई खाना खुवाउनका लागि लगे । तर फूलमायाकोमा भने हामीले खाना नखुवाउने भनेर छापामार पठाएनौं । बरु हामीले मेरै गोठमा कमाण्डरसहित खाना खुवाउने विचार गर्‍यौं र फूलमायालाई पनि त्यही बोलायौं । हाम्रो परम्परा अनुसार साँझका पाहुनालाई देउता मानेर खाना खुवाउने चलन छ तर हाम्रो त्यहाँ त्यसो भएन । त्यहाँ त ती छापामारले नै हामीलाई खाना पकाएर खुवाए । त्यो मौकामा फूलमायाले बन्दुक खेलाउन थाली । मैले जिस्काउँदै रहर लाग्यो कि भने । उसले हैन म सजिलै सक्छु आवश्यक परे भनि । तर उसको प्रश्न थियो- 'दाई के रहर लाग्यो र हतियार युद्ध थाल्नुभयो -'

कमाण्डरले उसको रहर शब्द सजिलै लिएनन् । उनले अगाडि फूलमायालाई सम्झाउँदै भने- 'विद्रोह गर्नु रहर होइन त्यसमा पनि सशस्त्र विद्रोह त एउटा विशेष कला हो । क्रान्तिकारीहरुका लागि यो कला अत्यावश्यक छ ।' फूलमायाले उनीहरुसँग झ्यामिदै जाँदा केही दिन पहिले उनीहरुले गाउँको मान्छेलाई कुटेको पनि सोध्न भ्याई र भनि- 'केही दिन पहिले सेनाले मान्छे मार्‍यो अनि त्यसपछि तपाईहरुले अर्कोलाई कुट्नुभयो किन -' जनताको उद्देश्य के पूरानो मालिकको अन्त्य र नयाँ मालिकको उदय हो र -

त्यसबारेमा सम्झाउँदै कमाण्डरले भने- 'समाजवादी क्रान्ति शाषक र शाषितको भेद मेट्ने महान् कोशिस हो । पूँजीवादी क्रान्तिमा गल्ती त्यही भएको छ । पूँजीपति वर्ग राज्यका नयाँ मालिक भए तर नेपालको हाम्रो क्रान्ति त्यसो होइन । यो त सबै किसिमका मालिकहरको समाप्ती हो ।' मलाई फेरि गाउँमा छापामारका नाममा जथाभावी चन्दा असुल्ने, कुटपीट अपहरण गर्ने तर नेतृत्वले हाम्रो नीति छैन भन्ने के कुरा हो भनेर सोध्न मन लाग्यो । यसमा पनि कमाण्डरले सहज जवाफ दिए- 'पार्टीका विरुद्ध बोल्ने, लेख्ने र काम गर्नेहरुलाई कार्वाही हुनेछ ।' क्रान्तिका नाममा क्रान्तिविरोधी शक्ति पनि प्रवेश गरेको पनि उनले स्वीकार गरे ।

मेरो अर्को प्रश्न थियो- 'यही सरकारमा नगएर चुनाव नलडेर किन हतियार उठाए या त प्रतिश्पर्धाबाट हार्ने डरले हो कि -'