मुख्य समाचार

नेपाल गणतान्त्रिक मुलुक घोषित

- हिरामणि दुःखी

काठमाण्डौं/अन्तरिम संविधानको तेस्रो पटकको संशोधन भई १३ गते संसदबाट पारित भएपछि अब नेपाल राजतन्त्रात्मक मुलुकबाट संघीय गणतन्त्रमा प्रवेश गरेको छ । अन्तरिम विधायिकामा ७ दलको समहतिमा पेश गरिएको २३ बुँदे नयाँ राजनैतिक सहमति अत्याधिक बहुमतले पारित भएपछि नेपाल लोकतान्त्रिक गणतन्त्रमा संविधानतः प्रवेश गरेको हो ।

सामन्तवादी राजतन्त्र र राजसंस्थाका विरुद्धमा नेपालमा गणतन्त्र स्थापनार्थ धेरै पटक लडे पनि दश वर्षो जनयुद्ध र जनआन्दोलनको जनादेशबाट मात्र देशमा राजतन्त्रको अन्त्य भई गणतन्त्रको स्थापना सम्भव भएको हो । शान्ति, लोकतन्त्र र अग्रगमनको नारासहित संविधान सभाको निर्वाचनमार्फत् गणतन्त्र संस्थागत गर्ने उद्देश्यका साथ नेकपा माओवादी शान्तिपूर्ण निकासको प्रक्रियामार्फत् अघि बढिसकेपछि नेपालको इतिहासमै यो ऐतिहासिक उपब्धि प्राप्त भएको हो ।

देशभरि फैलाएको मुक्ति आन्दोलनले शान्तिपूर्ण स्वरुप ग्रहण गरेपछि त्यो आन्दोलन व्यवस्थापिका र राजसंस्थाको बीचमा आम्नेसाम्ने टकरावमा परिणत भएको थियो । यो टकरावले स्वतः विधायिकालाई निल्ने प्रश्नलाई जन्माएको थियो ।

झलक्क हेर्दा यो प्रश्नको स्वरुप वैधानिक र कानुनी जस्तो देखिए पनि अर्न्तर्यमा त्यसो चाहीं अवस्य हुन सक्दैनथ्यो । यसको हल राजनैतिक संश्लेषण या त बहिष्कृत राजाको पुनः वर्चस्व स्वीकार गर्ने या त सार्वभौम विधायिकाको वर्चस्वलाई स्थापना गर्नेमा नै थियो ।

दुइ दुइ पटक संविधानसभाको निर्वाचन तुहिए पनि तेस्रो पटक संविधान संशोधन गरेर राजतन्त्र कानुनी रुपमा अन्त्य भएको घोषणा गरी संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र विधायिकाबाटै घोषणा गरिनु आफैमा ऐतिहासिक कार्य हो । तेस्रो पटक संशोधित विधेयक पारित गरी अनतरिम संविधानको धारा १५९ को उपधारा १ मा' वाक्यांश थपिएको छ । साथै राजसंस्थाको अन्त्यको घोषणा भने संविधानसभाको पहिलो बैठकबाट गर्ने व्यव्स्था गरिएको छ । देशको राष्ट्र प्रमुखको सम्पूर्ण कामकार्य प्रधानमन्त्रीले गर्ने प्रावधान राखिएको छ । विधायिकामा सभामुखको सिफारिसमा महासचिव र सचिवको नियुक्ति गर्ने नया“ व्यवस्था गरिएको छ । साथै संविधानसभा सदस्यको संख्या ६ सय १ तोकिएको छ, जसमा २४० प्रत्यक्ष निर्वाचन मार्फत र ३३५ समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीबाट तथा २६ जना प्रधानमन्त्रीले मनोनित गर्ने व्यवस्था गरिएको छ ।

अन्तरिम संविधानको तेस्रो संशोधनपछि पनि विधायिकाको विशेष अधिवेशनले गणतन्त्र र पूर्ण समानुपातिक निर्वाचन प्रणाली घोषणा र लागू गर्न सरकारले नसक्नु, संविधानसभा तोकिएको मितिमा हुन्छ भनि ग्यारेन्टी नहुनु चिन्ताको विषय रहेको भनि सर्वत्र प्रश्न उठिरहेको छ ।

अन्य समाचारहरु

आज माओवादी मन्त्रीहरुले सपथ लिने, चार पुराना र तीन नया मन्त्री, नेतृत्व महराले नै गर्ने

काठमाडौं/ साढे तीन महिना सरकारबाट बाहिरिएका माओवादी मन्त्रीहरु यसपटक नया“ सहमति सहित मन्त्रीमण्डलमा समावेश हुने भएका छन् । चार जना पुरानै अनुहार र तीन जना नयाँ अनुहार सहित माओवादी सरकारमा सामेल हुने भएको छ । यसपटक पनि कृष्णबहादुर महराकै नेतृत्वमा माओवादीले मन्त्रीहरु सरकारमा पठाउ“दैछ ।

उक्त मन्त्रिमण्डलमा सामेल मन्त्रीहरुको कार्यविभाजन पुरानै हुनेछ भने महिला तथा समाज कल्याणमा भने खड्गबहादुर वि.क.को सट्टा पम्फा भुसाल जानुहुने भएको छ । त्यसैगरी पहिलाकै सहमति भए बमोजिमका अन्य दुइ जना राज्यमन्त्रीहरुमा कालिकोटका नवीन विक -हितमान) महिला तथा समाजकल्याण राज्यमन्त्री र भोजपुरका पदम र्राई भौतिक योजना तथा निर्माण राज्यमन्त्री बन्ने पक्का भएको छ । यसरी अन्य देवप्रसाद गुरुङ, मातृका यादव र हिसिला यमीले पुरानै मन्त्रालय सम्हाल्नुहुने भएको छ । सो मन्त्रीमण्डलको नामावली माओवादीले प्रधानमन्त्री समक्ष पठाइसकेको छ भने आज नै मन्त्रीहरुले सपथ खाने सम्भावना छ ।

यसैबीच पुनः सरकारमा सामेल हुनुको कारणबारे सोधिएको प्रश्नको संक्षिप्त जवाफ दिंदै महराले भन्नु भयो- 'हामीले सरकार छोड्दा उठाएका मुद्दा मध्ये देशलाई संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र घोषणा गरिएको कुरा संविधानमा लेखिएको छ भने शहीद परिवारलाई क्षतिपुर्ति दिने, घाइते, वेपत्ता परिवारले उठाएका कुरा समाधान गर्ने, जनसेनाको व्यवस्थापन गर्ने जस्ता कुरा माघ मसान्तमा गरिसक्ने सहमति भएको छ, यो महत्वपूर्ण उवलब्धि हो ।'

अब सरकार कहिले बन्दछ त भन्ने प्रश्नको जवाफमा उहाँले आफ्नो पार्टीले प्रधानमन्त्री समक्ष नाम पठाइसकेको तर प्रमले सपथ गराउन किन ढिला गरेका छन् थाहा छैन भन्नुभयो । साथै पहिला सरकार कांगे्रसले एकलौटी चलाएकोमा यसपटक त्यसो हुन नदिन सरकार सञ्चालनको संयन्त्र बनेको र त्यो कांगे्रसले मात्र एकलौटी चलाउन नपाउने पनि महराको तर्क थियो ।

शिक्षा ऐन खारेजी गरिनुपर्ने- लोहनी, शिक्षक संगठनको अध्यक्षमा अधिकारी

कार्यक्रममा संगठनका केन्द्रीय महासचिव भेषराज भुसालले सरकारले शैक्षिक समस्या समाधान गर्न सरकारले कुनै पहल नगरेकोले आफुले आन्दोलन गर्ने चेतावनी दिनुभयो । कार्यक्रममा अर्का अतिथि विधायक नारायणप्रसाद शर्माले वर्तमान शिक्षा प्रणाली नक्कली र विदेशबाट आयातित भएको बताउनु भएको थियो । कार्यक्रममा थारुवान राज्यसमितिका सदस्य श्रवण, अनेकिसंघ (क्रान्तिकारी)का केन्द्रीय उपाध्यक्ष कुबेर वली, जिल्ला शिक्षा अधिकारी दिनेशकुमार श्रेष्ठलगायतले बोल्नुभएको थियो । शनिबारसम्म चलेको भेलाको बन्दसत्रले बसन्त अधिकारीको अध्यक्षतामा ३ पछि थप्ने गरी ३१ सदस्यीय जिल्ला कार्यसमिति चयन गरेको छ । समितिका पदाधिकारीमा उपाध्यक्ष तुलसी पोख्रेल र ज्योती चौधरी, सचिव जर्मन चौधरी, सह-सचिव नारायणप्रसाद भण्डारी र कोषाध्यक्षमा फर्सर्ााम खनाल रहनु भएको छ । भेलाले मालता रावतको संयोजकत्वमा ९ सदस्यीय महिला शैक्षिक विभाग पनि चयन गरेको छ भने रामप्रसाद जैसी, मस्तबहादुर श्रेष्ठ, मोहन वली, राधा चौधरी र शोभाकर आचार्यलाई सल्लाहकार समितिमा राखेको छ ।

त्यसैगरी अखिल नेपाल शिक्षक संगठन रुकुमको छैठौं जिल्ला सम्मेलनपछिको प्रथम जिल्ला भेला गत साता मुसिकोटमा सम्पन्न भएको छ । भेलाले गणेश केसीको अध्यक्षतामा २५ सदस्यीय जिल्ला कार्यसमिति पुनर्गठन गरेको छ । समितिका पदाधिकारीहरुमा उपाध्यक्ष श्रीकृष्ण गौतम, सचिव दर्ुगा गौतम, सह-सचिव शशिराम दाहाल र कोषाध्यक्ष गणेश रिजाल रहनुभएको छ ।

संगठनका केन्द्रीय उपाध्यक्ष रत्नबहादुर वलीको प्रमुख आतिथ्यमा सम्पन्न भेलाले ३ सदस्यीय महिला विभाग र ५ सदस्यीय सल्लाहकार समितिको पनि चयन गरेको छ । महिला शिक्षा विभागमा कल्पना शाह, चन्द्रा वली र निर्मला पुन रहनुभएको छ भने सल्लाकार समितिमा बालकृष्ण केसी, तीथ बुढा, बलबहादुर शाही, गोपाल केसी र पलबहादुर केसी रहनुभएको छ । भेलाले शिक्षकहरुका माग पूरा गराउन सरकारलाई दबाब दिनको लागि एकिकृत रुपमा आन्दोलनमा अगाडि बढ्ने निर्णय पनि गरेको छ ।

निर्वाचनमा मधेशी समुदायको समान सहभागिता रहनुपर्ने- सिंह

मोर्चाका मिश्रीलाल गुप्ताको सभापतित्वमा सम्पन्न कार्यक्रममा थारु मुक्ति मोर्चा दाङका संयोजक रामबहादुर दहित, एमालेका राजाराम रैदास, कशौधन समाज दाङका अध्यक्ष रामदयाल गुप्ता, राप्ती सेवा संघका रामदेव वर्मा, रामगोपाल यादव, लक्ष्मी थारु, विन्तिराम यादव, शालिकराम यादव, राजकुमार यादव र अमर यादवले संविधानसभामा मधेशी समुदायको समान सहभागितामा जोडदिनुभएको थियो । मोर्चाका अर्जुन सिंहको स्वागत मन्तव्यबाट शुरु भएको कार्यक्रमको सञ्चालन विष्णुप्रसाद यादवले गर्नुभएको थियो ।

शहीद परिवार समाजको भेला

तुलसीपुर/जनक्रान्तिका महान शहीद परिवार समाज नेपाल, दाङको प्रथम भेला शुक्रबार तुलसीपुरमा सम्पन्न भएको छ ।

'डिपोप्रोभेरा' महिलाहरुका लागि खतरा

समग्र स्वास्थ्य क्षेत्रमा लापरवाही भइरहेको भन्दै डा.रेणुले सरकारले महिलासम्बन्धी प्रजनन स्वास्थ्य मात्र होइन महिलाका लागि विशेष स्वास्थ्य नीति बनाउनु पर्ने बताउनुभयो । यसको लागि स्वास्थ्यको सम्पूर्ण जिम्मेवारी राज्यको हुनुपर्छ भन्दै नीति निर्माणकर्ताहरुलाई सञ्चार क्षेत्रले पनि दबाब दिनुपर्ने बताउनु भयो । सुनसरी, मोरङ, उदयपुर, धनुषा, सिराहा र दाङका विभिन्न गाविसमा महिला स्वास्थ्यको क्षेत्रमा काम गर्दै आएको उक्त संस्थाले अन्यत्र भन्दा दाङका महिलाहरुमा धेरै यौन रोगको सम्भावना देखिएको बताएको छ ।

पाकिस्तानी पूर्व प्रधानमन्त्री भुट्टोको हत्या

काठमाण्डौं/पाकिस्तानी पूर्व प्रधानमन्त्री बेनजीर भुट्टोको बिहीबार आत्मघाती बम विष्फोटनमा परी मृत्यु भएको छ । पाकिस्तानको रावलपिण्डीमा आयोजित चुनावी सभालाई सम्बोधन गरी फर्किदै गर्दा उनीमाथि एकै पटक गोली प्रहार गरी बम विष्फोट गराइएको थियो । उक्त घटनामा परि दुइ दर्जनभन्दा बढी व्यक्तिहरुको मृत्यु भएको छ ।

निर्वाचनका लागी सबै जुट्नुपर्ने

दाङ/तर्राईमा वैदेशिक चलखेल बढ्दै गएकोले चैत्रमा हुने संविधान सभा निर्वाचनको वातावरण तयार गर्न सबै राजनैतिक दल र नागरिक समाज एकजुट भएर लाग्नुपर्ने कुरामा एक कार्यक्रमका वक्ताहरुले जोड दिएका छन् । नागरिक समाज दाङ र मानवअधिकार संचार प्रतिष्ठान नेपालद्वारा शनिबार घोराहीमा आयोजित 'बदलिदो परिस्थितिमा संविधान सभाका चुनैातिहरु' बिषयक अन्तक्रिर्या कार्यक्रममा बोल्ने वक्ताहरुले सो कुरा बताएका हुन् ।

कार्यक्रममा प्रमुख अतिथि विधायक नारायणप्रसाद शर्माले समाज गतिशिल रहेकोले युगको गतिलाई कसैले रोक्न नसक्ने र गत्यावरोध गर्न खोज्ने तत्वलाई नेपाली जनताले परास्त गर्ने धारणा राख्नुभयो । कार्यक्रममा लोकराज पराजुली, गिरिराज शर्मा, जिवी चिन्तन, सुशिला आचार्य, धर्मराज शर्मा, केशव शर्मालगायतले निर्वाचनका चुनौतीहरु हल गर्नेबारे दलहरुले स्पष्ट पार्नुपर्ने बताएका थिए । कार्यक्रममा नेकपा माओवादीका शितल, नेपाली कांग्रेसका अनिता देवकोटा, राष्ट्रिय जनमोर्चाका मनिराम खनाल, जनमोर्चाका बाबुलाल तामाङ, अखिल क्रान्तिकारीका पिताम्बर आचार्य लगायतले दलहरुबीचको अविश्वास कम गर्न सकारात्मक सोंचका साथ लाग्नुपर्ने बताएका थिए ।

पार्टी परित्याग गरे आचार्यले

सल्यान/नेकपा एमालेका राप्ती अञ्चल समन्वय कमिटिका सदस्य हरिशरण आचार्यले शुक्रबार सल्यानको खलंगामा एक पत्रकार सम्मेलनको आयोजना गरी पार्टी परित्याग गरेको घोषणा गरेका छन् ।

पत्रकार सम्मेलनमा पार्टीको द्वैत चरित्र र नेतृत्व व्यावसायिक भएकोले पा