पछिल्लो राजनीतिक गतिरोधको सन्दर्भमा वामपन्थीहरु अझ नेकपा माओवादीप्रति लक्ष्ँित आरोपहरु कि त अज्ञानताका कारण लगाइएका आरोप थिए वा पूर्वाग्रहका कारण लगाइएका आरोप थिए भन्ने कुरा नेपाली जनता र विश्वसामु र्छलङ्ग भएको छ । समानुपातिक निर्वाचन प्रणाली र गणतन्त्रको प्रश्नजस्तो ज्वलन्त एवं नेपाली जनता र नेपाल राष्ट्रको सुदूर भविष्यलाई प्रभावित पार्ने कुरा उठाउ“दा पनि माओवादीप्रति यसबीच चौतर्फी आक्रमण गरियो । माओवादीप्रति जतिसुकै असहमत हुनेले पनि इतिहासका केही कठोर वास्तविकतालाई स्वीकार गर्नुपर्ने हुन्छ । ती हुन्- 'अहिले मुलुकमा देखिएका आर्थिक, सामाजिक, राजनीतिक मुद्दा'- गणतन्त्रदेखि संविधान सभा, संघीयतादेखि राज्यको हरेक क्षेत्रमा पुनर्ःसंरचनाका मुद्दा माओवादीले ल्याएका हुन् । जनयुद्धप्रति असहमत हुनेहरुले पनि के स्वीकार गर्नुपर्ने हुन्छ भने जनयुद्धमा माओवादीले त्यति विशाल बलिदान नगरेका भए अहिले प्रबल रुपमा देखिएका मुद्दा सतहमा आउन मात्र दशकौं कुर्नुपर्ने थियो । तर, पछिल्लो राजनीतिक गतिरोधका प्रसंगमा माओवादीलाई 'राजावादी' र विभिन्न बखेडा झिकेर संविधान सभा हुन नदिने भनेर आरोप लगाइयो । भलाई हेर्दा मुखमा आएको संविधान सभा सर्दा सर्वसाधारणमा त्यस्तो भ्रम पनि पर्‍यो । तर केही समयको गतिरोधको पीडा भोग्नु परेपनि अन्तरिम संविधानमै गणतन्त्रको कुरा उल्लेख हुनु र समानुपातिकको सिट २ सय ४० बाट बढाएर ३ सय २५ मा पुर्‍याउनुले त्यो गतिरोध कुनै बखेडा थिएन, जनताकै मुद्दाका लागि थियो भन्ने कुरा २३ ब“ुदे सहमतिले प्रमाणित गरेको छ ।

त्यसो त २३ बु“दे सहमतिको श्रेय अन्य ६ दलका परिवर्तनकारी शक्तिहरुलाई पनि छ । खासगरी का“ग्रेस र एमाले भित्रका सा“चो लोकतन्त्रवादी व्यक्ति र शक्तिहरु, ती पार्टीभित्र छद्म भेषमा लुकेर बसेका राजावादी यथास्थितिवादी परिवर्तनस“ग तर्सिने शक्तिहरु भिषण संघर्षमा लोकतन्त्रवादी शक्तिहरु सफल नभएको भए संविधान सभा तत्काललाई धरापमा पर्ने थियो । २३ बु“दे, संसद र संसदवादी वामपन्थी दलहरु विशेष गरेर एमाले र माओवादीबीच सहमति समझदारी र सहकार्य नभएको भए यी उपलब्धी प्राप्त हुने थिएनन् र मुलुकको गतिरोध समाप्त हुने थिएन । यसले आगामी दिनमा समेत वाम सहकार्यको अनिवार्यतालाई प्रमाणित गरेको छ र वाम सहकार्यका साथै अन्य लोकतन्त्रवादी गणतन्त्रवादी शक्तिहरुलाई साथ साथै लिएर अग्रगमनको यात्रामा हिड्नुपर्ने आवश्यकतालाई पुनःपुष्टि गरेको छ ।

२३ बु“दे उपलब्धीसहित अब मुलुक राष्ट्रको मुल एजेन्डा संविधान सभा र संविधान सभामार्फत् स्वतन्त्र, स्वाभिमानी र अग्रगामी नेपालतर्फ जा“दैछ । तर २३ बु“देपछि यो यात्रामा फेरि अवरोध आउदैनन् भनेर ढुक्क हुने अवस्था छैन । २३ बु“दाले केही चुनौतीहरु समाप्त गरेको छ, केही अझैं कायम छन् र भविष्यको यात्रा थुप्रै मोडसहितको जोखिमपूर्ण हुनेछ । फेरि समझदारी तोड्न, फेरि इतिहासको गति पछाडि पार्न फेरी मरणतर्फ उन्मुख शक्तिलाई व्यू“ताउन देशी विदेशी प्रतिक्रियावादीहरु लाग्नेछन् । त्यसले फेरि नया“ गतिरोध सिर्जना गर्न सक्ने कुरालाई इन्कार गर्न सकिन्न । त्यसैले एकातिर २३ बु“देको अन्तर भावना र मर्मलाई हस्ताक्ष्ँरकारी शक्तिहरुले व्यवहारमै सम्मान गर्न सक्नुपर्नेछ भने मुलुकभरका गणतन्त्रवादी र सा“चो लोकतन्त्रवादी शक्तिहरुले कडा रखबारी गर्न पर्दछ यसले भविष्यमा चुनौतीहरुको पनि सफलतापूर्वक सामना गरी पतनतर्फ उन्मुख शक्तिलाई इतिहासको फोहोरमा फाल्न सकियोस ।